Nasza strona wykorzystuje pliki cookies do zapisu ustawień i prowadzenia statystyk. Korzystanie z witryny oznacza zgodę na ich zapis. Zamknij okno
Zwiększ czytelność

Bazar Polski / Pałac Prasy

Budynek powstał w latach 1920–1922, jako pierwszy wielkomiejski dom handlowy w Krakowie, na wzór słynnych zagranicznych budowli tego typu. W krótkim opisie dziennikarz krakowskiego „Architekta” porównywał budynek Bazaru do m.in paryskiego „Bon Marché”. Zaprojektowali go Franciszek Mączyński i Tadeusz Stryjeński,...

Przejdź do artykułu

Bunkier Sztuki

Siedziba Galerii Sztuki Współczesnej Bunkier Sztuki w Krakowie powstała jako galeria Biura Wystaw Artystycznych na początku lat 60. Jest to unikatowy na gruncie krakowskim i polskim przykład architektury sięgającej po język brutalizmu. Projekt galerii, który przygotowała Krystyna Tołłoczko-Różyska powstawał już po „odwilży”...

Przejdź do artykułu

Dom czynszowy Towarzystwa Ubezpieczeniowego na Życie Feniks

Należący do austriackiego Towarzystwa Ubezpieczeniowego na Życie „Feniks” dom czynszowy wzniesiono w latach 1929–1932 w miejscu wyburzonej w 1914 roku kamienicy. Ze względu na bardzo nowoczesną formę oraz lokalizację budził w czasie swego powstania olbrzymie kontrowersje, a nawet protesty. W 1928 roku Towarzystwo zakupiło...

Przejdź do artykułu

Dom mieszkalny Funduszu Emerytalnego Pracowników Komunalnej Kasy Oszczędności Powiatu Krakowskiego

Dom mieszkalny Funduszu Emerytalnego Pracowników Komunalnej Kasy Oszczędności to jedna z najbardziej kontrowersyjnych inwestycji budowlanych w międzywojennym Krakowie. Budynek zaprojektowany został przez duet architektów: Fryderyka Tadaniera i Stefana Strojka. Pierwsze projekty, zakładające budowę siedmiopiętrowego gmachu, zostały...

Przejdź do artykułu

Dom Turysty

Dom Turysty PTTK (aktualnie Hotel Wyspiański), zaprojektowany został w latach 1956-59 przez Stanisława Spyta i Zbigniewa Mikołajewskiego. Zrealizowany w latach 1959-63, zlokalizowany jest między dzisiejszymi ulicami Westerplatte, Kopernika i Zyblikiewicza. W chwili oddania do użytku był to największy tego typu obiekt turystyczny w...

Przejdź do artykułu

Dom Związku Artystów Plastyków im. Marszałka Józefa Piłsudskiego

W 1911 roku powołano w Krakowie do życia Związek Polskich Artystów Plastyków. Jednym z pierwszych postulatów nowej organizacji było wzniesienie budynku stanowiącego miejsce spotkań lokalnych artystów. Brak środków stanowił jednak przez wiele lat barierę i uniemożliwiał powstanie siedziby. Realna szansa na realizację projektu...

Przejdź do artykułu

Domy Pracowników Pocztowej Kasy Oszczędności

Po ukończeniu budowy PKO przy ulicy Wielopole, Szyszko-Bohusz zaprojektował dom dla pracowników tej instytucji. Jest to swoiste „miasteczko domów czynszowych” usytuowane na działce wyznaczonej ulicami Zyblikiewicza i Librowszczyzna. Powstało w latach 1925–1927 na nieregularnej, pięciobocznej parceli o powierzchni 4000 m2....

Przejdź do artykułu

Giełda Pieniężna (obecnie Akademia Muzyczna)

Na początku lat 20. W Krakowie powstało kilka monumentalnych gmachów wzniesionych dla instytucji finansowych. Jednym z najważniejszych i jedynym w obrębie Plant była siedziba Banku Przemysłowego i Giełdy Pieniężnej „Gródek” autorstwa Ludwika Wojtyczki i Rajmunda Meusa.

W 1921 roku nowy inwestor nabył działkę od...

Przejdź do artykułu

Gmach Poczty Głównej (przebudowa)

Pierwotny dwupiętrowy budynek powstał w latach 1887–1889 według projektu wiedeńskiego architekta Friedricha Setza w stylu neorenesansu północnego. W latach 30. XX wieku historyzujący kostium elewacji zewnętrznych i wnętrz wydawał się już anachronizmem. Co więcej, kojarzył się z zaborcą i nie nadawał się do wyrażania potęgi...

Przejdź do artykułu

Kamienica czynszowa Fabryki Ćmielów S.A.

Ta duża dwuklatkowa narożna kamienica powstała według projektu Fryderyka Tadaniera w latach 1937-38. Wybudowana została dla dwóch właścicieli: część od ul. Biskupiej należała do najważniejszego polskiego producenta porcelany – firmy Ćmielów, a część od ul. S. Fenna do jednego z jej dyrektorów – Stanisława Syski. Był on...

Przejdź do artykułu

Kamienica Pod Pszczółkami

Inwestorem kamienicy była Komunalna Kasa Oszczędności Powiatu Krakowskiego – właściciel „drapacza chmur” znajdującego się nieopodal, przy pl. Szczepańskim. Kamienica Pod Pszczółkami wpisuje się w kontekst architektoniczny, a w jej formie wyraźnie widać cytaty z architektury dawnej. Odwołanie do lokalnej tradycji stanowi...

Przejdź do artykułu

Państwowy Bank Rolny

Państwowy Bank Rolny istniał od 1919 roku. W okresie II Rzeczpospolitej był jedną z trzech najważniejszych instytucji kredytowych w Polsce, a do jego głównych zadań należało finansowanie parcelacji, osadnictwa, regulacji i melioracji wsi. Miał charakter państwowy i dysponował potężnym kapitałem zakładowym. Budynek krakowskiego...

Przejdź do artykułu

Pocztowa Kasa Oszczędności

Istniejącą od 1920 roku Pocztową Kasę Oszczędności nazywano w okresie II Rzeczpospolitej „wielkim ulem Narodu Polskiego”, i nie bez powodu, bo w 1929 roku jej obrót wynosił 24 miliardy złotych. Na krakowską siedzibę instytucji rozpisano w 1921 roku konkurs, w którym zwyciężyli Jan Zawiejski i Roman Stadnicki. Ich projekt nie...

Przejdź do artykułu

Siedziba Związku Młodzieży Chrześcijańskiej Polska YMCA

Założony na zbliżonym do prostokąta rzucie budynek YMCA wzniesiono u zbiegu ulic Krowoderskiej i Biskupiej w latach 1925–1926. Należał do Young Men's Christian Association (Związku Chrześcijańskiej Młodzieży Męskiej), międzynarodowego stowarzyszenia, którego głównym celem był harmonijny rozwój fizyczny, umysłowy i...

Przejdź do artykułu

Trasa: Stare Miasto

Ten fragment Szlaku jest szczególnie ciekawy w kontekście osadzania w tkance historycznego centrum Krakowa na przestrzeni kilku dekad XX wieku (od wczesnych lat 20. do połowy lat 60.) realizacji wpisujących się w kolejne, coraz bardziej radykalne prądy modernizmu.

Trasa zaczyna się i kończy na dwóch odcinkach pierwszej obwodnicy, a jej środek prowadzi przez place i ulice Starego Miasta z Rynkiem Głównym włącznie. Początek trasy wyznaczają Pałac Prasy (proj. Franciszek Mączyński, Tadeusz Stryjeński), monumentalny gmach PKO wraz z towarzyszącym zespołem mieszkaniowym (proj. Adolf Szyszko-Bohusz), siedziba Poczty Głównej przebudowana w latach 30. przez Fryderyka Tadaniera - zlokalizowane pomiędzy odcinkiem Plant, ulicami Starowiślną i Dietla. Te ważne dla pejzażu Krakowa okresu dwudziestolecia międzywojennego budynki łączy ich nawiązywanie do historycznych nurtów architektury.

Środek trasy – biegnący przez historyczne centrum miasta wyznaczają zarówno obiekty harmonijnie wpisujące się w zastany kontekst (kamienica „Pod Pszczółkami” Tadaniera), jak i te, które w momencie realizacji wzbudzały kontrowersje swoją radykalną formą: gmachy Feniksa przy Rynku Głównym (proj. A. Szyszko-Bohusz) czy KKO przy pl. Szczepańskim (proj. F. Tadanier). Przy placu Szczepański znajduje się również siedziba galerii Bunkier Sztuki autorstwa Krystyny Tołłoczko -Różyskiej, jeden z niewielu przykładów brutalizmu w Polsce. Trasę zamyka zespół wybitnych realizacji z lat 30. zlokalizowanych w sąsiedztwie Plant pomiędzy ulicami Łobzowską i Krowoderską, m.in.: krakowskie „drapacze chmur”: dom czynszowy Towarzystwa Feniks przy ulicy Basztowej czy siedziba Państwowego Banku Rolnego na rogu Dunajewskiego i Garbarskiej.

Mapa trasy

Pobierz przewodnik po tej trasie Pobierz przewodnik dla tej trasy

Obiekty na trasie