Korzystając z tej witryny, zgadzasz się na korzystanie z plików cookie. Możesz zmienić ustawienia dotyczące plików cookie w dowolnym momencie, a także dowiedzieć się więcej na ich temat
Akceptuj Czytaj więcej

Dom Związku Artystów Plastyków

im. Marszałka Józefa Piłsudskiego

Legenda

Informacje o obiekcie

Pomysł budowy siedziby Związku Artystów Plastyków był kontynuacją podobnych koncepcji sprzed I wojny światowej. W pierwszych latach Polski międzywojennej taka realizacja była jednak niemożliwa z powodu braku środków finansowych. Przełom przyniosła dopiero zorganizowana na potrzeby budowy akcja sprzedaży dzieł sztuki, zainicjowana przez artystów w 1926 roku. Dwa lata później władze Krakowa przyznały Związkowi działkę pomiędzy ulicami Łobzowską i Asnyka. Stworzenie projektu domu powierzono jego ówczesnemu prezesowi, Adolfowi Szyszko-Bohuszowi. Trudno jest jednoznacznie stwierdzić, kiedy powstał pierwszy projekt budynku nazwanego Domem Związku Artystów Plastyków im. Marszałka Piłsudskiego. Być może jeszcze pod koniec lat 20. Bez wątpienia już w 1933 roku Adolf Szyszko-Bohusz przygotował pełną dokumentację domu, która zakładała zabudowanie całej parceli. Parterowy budynek miał się składać z trzech segmentów: od ulicy Asnyka miała się mieścić część reprezentacyjna i biurowa budynku, od ulicy Łobzowskiej – „sala imprezowa” (do tańczenia), a pomiędzy nimi – przestronna sala wystawowa. Zaprojektowany gmach miał charakter nowoczesnego parterowego pawilonu. Tylko w skrzydle od ulicy Asnyka przewidziano piętro, na którym miała się znajdować niewielka sala posiedzeń, salon i pomieszczenie gabinetowe.

W 1934 roku plany budynku zostały ostatecznie zaakceptowane przez krakowski Zarząd Miejski. Z powodu skromnego budżetu projekt został w 1935 roku zredukowany do powstałego w pierwszej kolejności skrzydła od strony ulicy Łobzowskiej, w którym urządzono obszerną kawiarnię+D378 ze sceną, oraz bufet i kuchnię. W nieregularnym wnętrzu na planie zbliżonym do trapezu został wprowadzony czytelny rytm dzięki porządkującym wnętrze czterem słupom kolumnowym podtrzymującym strop. Pozostałą niezabudowaną część parceli prowizorycznie przeznaczono na ogród. W 1937 roku zatwierdzono, a następnie do 1939 roku zrealizowano dodatkowe plany nadbudowy piętra, na którym miał się mieścić salon sprzedaży obrazów. Przewidywano też możliwość aranżacji pracowni malarskich.

Elewacja pawilonu od ulicy Łobzowskiej (podobnie jak w niezrealizowanym skrzydle od ulicy Asnyka) otrzymała oszczędny, modernistyczny charakter. Artykulacja ścian podporządkowana została tylko ramie żelbetowych podziałów międzyokiennych tworzących rodzaj abstrakcyjnej siatki. Na wysokości drugiej kondygnacji zastosowano ciągły pas okien. Jedynym elementem czysto dekoracyjnym jest efektowny – wykonany przy użyciu nowoczesnej typografii – napis „Dom Plastyków”. Realizacja, mimo okrojonego programu, stanowi jeden z najciekawszych przykładów tendencji nowoczesnych w twórczości Adolfa Szyszko-Bohusza, daje także wyraz modernistycznych aspiracji krakowskiego środowiska artystycznego.

Opracowanie:

Michał Wiśniewski

Michał Wiśniewski, Adolf Szyszko-Bohusz, Instytut Architektury, Kraków 2013, s. 94-97.

Szlak modernizmu

Zobacz inne obiekty na trasie

Wybrane trasy

Trasa

Nowa Huta

Informacje:
Czytaj

Nowa Huta to najważniejsza kreacja urbanistyczna powojennego Krakowa i kluczowe osiągnięcie polskiej architektury okresu socrealizmu. Spacer poświęcony najstarszej części Nowej Huty przybliża historię rozwoju dzielnicy oraz pokazuje różnorodność polskiej architektury tego okresu. Oprócz Placu Centralnego przedstawia historię modernistycznego Bloku Szwedzkiego oraz Arki Pana w Bieńczycach.

Trasa

Krowodrza

Informacje:
Czytaj

W okresie międzywojennym dawną podkrakowską wieś Krowodrza wypełniły luksusowe kamienice i wille. Osią nowego założenia była Aleja Juliusza Słowackiego, a sercem ozdobiony monumentalnymi nowoczesnymi budynkami Plac Inwalidów. Spacer pokazuje najciekawsze przykłady budownictwa mieszkaniowego tego okresu.

Trasa

Aleje Trzech Wieszczów

Informacje:
Czytaj

Aleje Trzech Wieszczów to najważniejsza kreacja urbanistyczna i architektoniczna międzywojennego Krakowa. Trasa spaceru prowadzi wzdłuż Alei Adama Mickiewicza, najbardziej reprezentacyjnej części założenia, gdzie powstały monumentalne gmachy Akademii Górniczo-Hutniczej, Biblioteki Jagiellońskiej i Muzeum Narodowego.

Organizator
Inicjatorzy
Wsparcie
Projekt współfinansowany ze środków Miasta Krakowa
Partnerzy