Korzystając z tej witryny, zgadzasz się na korzystanie z plików cookie. Możesz zmienić ustawienia dotyczące plików cookie w dowolnym momencie, a także dowiedzieć się więcej na ich temat
Akceptuj Czytaj więcej

Dom Związku Artystów Plastyków

im. Marszałka Józefa Piłsudskiego

Legenda

Informacje o obiekcie

Pomysł budowy siedziby Związku Artystów Plastyków był kontynuacją podobnych koncepcji sprzed I wojny światowej. W pierwszych latach Polski międzywojennej taka realizacja była jednak niemożliwa z powodu braku środków finansowych. Przełom przyniosła dopiero zorganizowana na potrzeby budowy akcja sprzedaży dzieł sztuki, zainicjowana przez artystów w 1926 roku. Dwa lata później władze Krakowa przyznały Związkowi działkę pomiędzy ulicami Łobzowską i Asnyka. Stworzenie projektu domu powierzono jego ówczesnemu prezesowi, Adolfowi Szyszko-Bohuszowi. Trudno jest jednoznacznie stwierdzić, kiedy powstał pierwszy projekt budynku nazwanego Domem Związku Artystów Plastyków im. Marszałka Piłsudskiego. Być może jeszcze pod koniec lat 20. Bez wątpienia już w 1933 roku Adolf Szyszko-Bohusz przygotował pełną dokumentację domu, która zakładała zabudowanie całej parceli. Parterowy budynek miał się składać z trzech segmentów: od ulicy Asnyka miała się mieścić część reprezentacyjna i biurowa budynku, od ulicy Łobzowskiej – „sala imprezowa” (do tańczenia), a pomiędzy nimi – przestronna sala wystawowa. Zaprojektowany gmach miał charakter nowoczesnego parterowego pawilonu. Tylko w skrzydle od ulicy Asnyka przewidziano piętro, na którym miała się znajdować niewielka sala posiedzeń, salon i pomieszczenie gabinetowe.

W 1934 roku plany budynku zostały ostatecznie zaakceptowane przez krakowski Zarząd Miejski. Z powodu skromnego budżetu projekt został w 1935 roku zredukowany do powstałego w pierwszej kolejności skrzydła od strony ulicy Łobzowskiej, w którym urządzono obszerną kawiarnię+D378 ze sceną, oraz bufet i kuchnię. W nieregularnym wnętrzu na planie zbliżonym do trapezu został wprowadzony czytelny rytm dzięki porządkującym wnętrze czterem słupom kolumnowym podtrzymującym strop. Pozostałą niezabudowaną część parceli prowizorycznie przeznaczono na ogród. W 1937 roku zatwierdzono, a następnie do 1939 roku zrealizowano dodatkowe plany nadbudowy piętra, na którym miał się mieścić salon sprzedaży obrazów. Przewidywano też możliwość aranżacji pracowni malarskich.

Elewacja pawilonu od ulicy Łobzowskiej (podobnie jak w niezrealizowanym skrzydle od ulicy Asnyka) otrzymała oszczędny, modernistyczny charakter. Artykulacja ścian podporządkowana została tylko ramie żelbetowych podziałów międzyokiennych tworzących rodzaj abstrakcyjnej siatki. Na wysokości drugiej kondygnacji zastosowano ciągły pas okien. Jedynym elementem czysto dekoracyjnym jest efektowny – wykonany przy użyciu nowoczesnej typografii – napis „Dom Plastyków”. Realizacja, mimo okrojonego programu, stanowi jeden z najciekawszych przykładów tendencji nowoczesnych w twórczości Adolfa Szyszko-Bohusza, daje także wyraz modernistycznych aspiracji krakowskiego środowiska artystycznego.

Opracowanie:

Michał Wiśniewski

Michał Wiśniewski, Adolf Szyszko-Bohusz, Instytut Architektury, Kraków 2013, s. 94-97.

Wybrane trasy

Trasa

Poza głównymi trasami

Informacje:
Czytaj

W XX wieku miał miejsce dynamiczny rozwój Krakowa, którego ślady pod postacią wyjątkowych dzieł architektury odnajdziemy na ternie całego miasta. Spacerując po często odległych dzielnicach możemy dotrzeć do wielu wybitnych budowli z okresu międzywojennego oraz z czasów przyspieszonej ekspansji miasta po 1945 roku.

Trasa

Błonia / Miasteczko Studenckie

Informacje:
Czytaj

Błonia to serce zielonych terenów położonych po zachodniej stronie Krakowa. W okresie międzywojennym w ich sąsiedztwie zaczęto wznosić gmachy uniwersyteckie oraz rozwijać infrastrukturę sportową, której uzupełnieniem były modernistyczne wille. Trasa prowadzi przez najważniejsze budynki uniwersyteckiego Krakowa, m.in. budynek Instytutu Chemii UJ oraz Miasteczko Studenckie AGH.

Trasa

Wesoła i Grzegórzki

Informacje:
Czytaj

Spacer prowadzi przez dawne przemysłowe obszary miasta, które w okresie międzywojennym zaczęto przekształcać w największą dzielnicę willową Krakowa, a po II wojnie światowej w nowe centrum administracyjne i biurowe. Znajdziemy tam budynki emblematyczna niemal dla wszystkich etapów dwudziestowiecznego rozwoju Krakowa.

Organizator
Inicjatorzy
Wsparcie
Projekt współfinansowany ze środków Miasta Krakowa
Partnerzy