Korzystając z tej witryny, zgadzasz się na korzystanie z plików cookie. Możesz zmienić ustawienia dotyczące plików cookie w dowolnym momencie, a także dowiedzieć się więcej na ich temat
Akceptuj Czytaj więcej

Kościół Matki Bożej Królowej Polski (Arka Pana)

Legenda
Nowa Huta
Architekt:

Wojciech Pietrzyk

Lata budowy:

1965–1977

Funkcja:

Kościoły

Adres:

ul. Obrońców Krzyża 1

bez barier architektonicznych

Informacje o obiekcie

Kościół Arka Pana to znakomity w skali kraju przykład architektury późnego modernizmu inspirowanej kaplicą w Ronchamp Le Corbusiera. Wprawdzie pierwszy budynek sakralny w Nowej Hucie miał stanąć na os. Teatralnym, ale władze nie wyraziły zgody na wybudowanie tam kościoła. Spowodowało to rozpoczęcie 27 kwietnia 1960 roku zamieszek przez mieszkańców, którzy wystąpili w obronie krzyża symbolizującego miejsce przyszłego kościoła. Krzyż pozostał na swoim miejscu lecz kościół nie został wybudowany – stanęła tam szkoła tysiąclatka. Próby wybudowania świątyni przeciągnęły się w czasie. Zgodę na nowohucki kościół ostatecznie wywalczył ówczesny metropolita krakowski Karol Wojtyła, a budowę rozpoczęto z inicjatywy proboszcza Józefa Gorzelanego. Pierwszy kościół w Nowej Hucie został wybudowany na os. Dąbrowszczaków (dziś osiedle Przy Arce). Zaprojektowany przez Wojciecha Pietrzyka w 1965 roku, ze względów politycznych budowany był etapami w latach 1967-1977 w ramach rozbudowy kaplicy w Bieńczycach. Zgodnie z ówczesnymi normami kościół nie mógł przewyższać otaczającej go zabudowy. Obła i płynna bryła gmachu kontrastuje z ortogonalną architekturą okolicznych bloków.
Świątynia to trzypoziomowy budynek z kaplicami Adoracji, Matki Boskiej Fatimskiej zwanej Grotą i Pojednania. Usytuowany na plateau budynek został podparty na maszcie o konstrukcji mieszanej. Kościół zaprojektowany został na planie nieregularnego owalu. Do jego budowy użyto lanego betonu, dzięki temu uzyskano rzeźbiarską bryłę. Ściany membranowe skonstruowane na zasadzie wydętego żagla z zewnątrz obłożono drobnymi kamieniami rzecznymi, które dają ciekawy efekt fakturowy. Ściany pochylają się lekko do środka unosząc wywinięty łupinowy dach, wysunięty poza obręb ścian, obłożony gontem.

Wnętrze kościoła jest obszerną jednoprzestrzenną halą, do której wiedzie siedmioro drzwi symbolizujących siedem sakramentów. Posadzkę wykonano z zielonego marmuru, a ołtarz w kształcie symbolizującym dłoń z marmuru kararyjskiego. W środkowej części kościoła umieszczono monumentalny krucyfiks dłuta Bronisława Chromego. Pas okien u zwieńczenia ściany daje wrażenie unoszenia się dachu kościoła w powietrzu. Kościół ma powierzchnię 1300 m² i może jednocześnie pomieścić ok. 6000 osób.

Opracowanie:

Magdalena Smaga

Wybrane trasy

Trasa

Nowa Huta

Informacje:
Czytaj

Nowa Huta to najważniejsza kreacja urbanistyczna powojennego Krakowa i kluczowe osiągnięcie polskiej architektury okresu socrealizmu. Spacer poświęcony najstarszej części Nowej Huty przybliża historię rozwoju dzielnicy oraz pokazuje różnorodność polskiej architektury tego okresu. Oprócz Placu Centralnego przedstawia historię modernistycznego Bloku Szwedzkiego oraz Arki Pana w Bieńczycach.

Trasa

Stare Miasto

Informacje:
Czytaj

Krakowskie Stare Miasto rzadko kojarzone jest z modernizmem. Tymczasem po wielkim pożarze miasta w 1850 roku średniowieczny rdzeń Krakowa przeszedł radykalną wymianę zabudowy, którą kontynuowano w okresie międzywojennym. W centrum miasta wznoszono wówczas luksusowe kamienice, a w jego bezpośrednim sąsiedztwie wielkie budynki publiczne, siedziby banków i instytucji państwowych.

Trasa

Godła Kamienic

Informacje:
Czytaj

W okresie międzywojennym szybko rozbudowywany Kraków przywrócił i rozwinął tradycję umieszczania godeł nad wejściami do nowopowstałych kamienic. W ten sposób powstała bogata i rozsiana po całym mieście galeria płaskorzeźb, malowideł ściennych, rzeź figuralnych, które tworzyli najlepsi krakowscy artyści. Trasa przybliża wybrane przykłady tego wyjątkowego, krakowskiego fenomenu.

Organizator
Inicjatorzy
Wsparcie
Projekt współfinansowany ze środków Miasta Krakowa
Partnerzy