Korzystając z tej witryny, zgadzasz się na korzystanie z plików cookie. Możesz zmienić ustawienia dotyczące plików cookie w dowolnym momencie, a także dowiedzieć się więcej na ich temat
Akceptuj Czytaj więcej

Dom Starców Żydowskich Stowarzyszenia „Asyfas Skenim”

Legenda

Informacje o obiekcie

To jedno z ostatnich dzieł Edwarda Kreislera. Projekt był jednak sygnowany przez jego kolegę po fachu – Jakuba Spirę. Stało się tak, podobnie jak w przypadku kilku innych budynków autorstwa Kreislera, ponieważ architekt przez kilkanaście lat zajmując stanowisko projektanta Urzędu Budownictwa Miejskiego, nie mógł prowadzić oficjalnie własnej działalności. W rzeczywistości Spira tylko kierował budową, rozpoczętą w 1937 roku, a ukończoną już podczas okupacji, w 1940 roku. Miał się tutaj znaleźć dom starców Stowarzyszenia Ochrony Starców Żydowskich „Asyfas Skenim”, jednakże stało się inaczej. Niemcy urządzili w budynku dom publiczny dla żołnierzy SS. Dziś mieści się tu zespół placówek opiekuńczo-wychowawczych oraz szkoła zawodowa.

Już na etapie projektowym uwzględniono bezpieczeństwo mieszkańców na wypadek przewidywanego konfliktu zbrojnego. Podobnie jak w wielu innych budynkach, zarówno publicznych, jak i mieszkalnych, powstających pod koniec lat 30., w piwnicy przewidziano duży schron gazowy. Obok niego zaplanowano zgodne z żydowską tradycją kuchnie: „białą” i „czarną” oraz kostnicę. Parter i piętra wypełniły zaś nieduże, bo o powierzchni 10 m2, pokoje oraz łazienki.

Dom Starców Stowarzyszenia „Asyfas Skenim” wykazuje kilka wspólnych cech z innym projektem Edwarda Kreislera – zaprojektowanym niemal dekadę wcześniej Miejskim Domem Wycieczkowym: rzut poziomy oparty na literze L, zróżnicowanie wysokości brył, okrągłe otwory, czy podkreślenie narożnika. Oprócz wysokiej jakości artystycznej, wartość Domu Starców Żydowskich konstytuuje także jego stan zachowania. Budynek nie przeszedł żadnej poważnej przebudowy i możemy go oglądać właściwie w niezmienionym kształcie.

Opracowanie:

Kamila Twardowska

Szlak modernizmu

Zobacz inne obiekty na trasie

Poza głównymi trasami

Szpital Ubezpieczalni Społecznej

Poza głównymi trasami

TVP Kraków

Poza głównymi trasami

Willa Komornickich

Wybrane trasy

Trasa

Nowa Huta

Informacje:
Czytaj

Nowa Huta to najważniejsza kreacja urbanistyczna powojennego Krakowa i kluczowe osiągnięcie polskiej architektury okresu socrealizmu. Spacer poświęcony najstarszej części Nowej Huty przybliża historię rozwoju dzielnicy oraz pokazuje różnorodność polskiej architektury tego okresu. Oprócz Placu Centralnego przedstawia historię modernistycznego Bloku Szwedzkiego oraz Arki Pana w Bieńczycach.

Trasa

Krowodrza

Informacje:
Czytaj

W okresie międzywojennym dawną podkrakowską wieś Krowodrza wypełniły luksusowe kamienice i wille. Osią nowego założenia była Aleja Juliusza Słowackiego, a sercem ozdobiony monumentalnymi nowoczesnymi budynkami Plac Inwalidów. Spacer pokazuje najciekawsze przykłady budownictwa mieszkaniowego tego okresu.

Trasa

Stare Miasto

Informacje:
Czytaj

Krakowskie Stare Miasto rzadko kojarzone jest z modernizmem. Tymczasem po wielkim pożarze miasta w 1850 roku średniowieczny rdzeń Krakowa przeszedł radykalną wymianę zabudowy, którą kontynuowano w okresie międzywojennym. W centrum miasta wznoszono wówczas luksusowe kamienice, a w jego bezpośrednim sąsiedztwie wielkie budynki publiczne, siedziby banków i instytucji państwowych.

Organizator
Inicjatorzy
Wsparcie
Projekt współfinansowany ze środków Miasta Krakowa
Partnerzy