Willa Komornickich (przebudowa)

  • 1
  • 2
  • 3

Willa posiada ciekawą, tradycjonalistyczną formę nadaną jej po przebudowie z 1921 roku według projektu Adolfa Szyszko-Bohusza. Szkice wystroju wnętrz współtworzył Henryk Jasieński architekt i historyk sztuki. Pierwotnie w jej miejscu stał XVII-wieczny dwór wikariuszy kapituły krakowskiej, przebudowany około 1880 roku przez Józefa Pokutyńskiego w duchu neorenesansu. Projekt Szyszko-Bohusza przewidywał nadbudowę drugiego piętra oraz dostawienie od frontu schodów z tarasem. Przekształcenia były konieczne ze względu na realizację nowych obwałowań Wisły oraz podniesienie poziomu ulicy. Nowe piano nobile mieściło reprezentacyjnie urządzone pokoje: hol, bibliotekę, salon, jadalnię oraz pokój gościnny. Na drugim piętrze ulokowano pomieszczenia prywatne, między innymi sypialnie dzieci. Wnętrza willi otrzymały historyzujący charakter. Głównymi akcentami wystroju stały się sztukatorsko opracowane sufity oraz kominki. Strop biblioteki pokryły stiukowe motywy naśladujące dekorację w typie kalisko-lubelskim. Po przebudowie powstał budynek z wyraźnymi odniesieniami do klasycyzmu i baroku.

O historyzującej formie budowli przesądziło konserwatywne nastawienie inwestora oraz projektantów związanych z historią sztuki i architekturą. Właściciel – dr Stefan Saturnin Komornicki był docentem historii sztuki oraz kustoszem zbiorów książąt Czartoryskich w Krakowie, badaczem dziejów polskiego Odrodzenia. Poprzez tradycjonalizm formy i detalu chciał nawiązać do XVII-wiecznej historii budynku. Równie istotne dla wyboru formy nowego domu było szlacheckie pochodzenie właścicieli: Stefan Komornicki legitymował się herbem Nałęcz, a jego żona, baronówna Maria Pia Immakulata wywodziła się z rodu Götz-Okocimskich. W szczycie budynku umieszczono płaskorzeźbę rzymskiej bogini Minerwy, symbolizującej zamiłowania Stefana Komornickiego do sztuki i literatury. Minerwa podtrzymuje tarczę z czterema herbami: Nałęcz, Götz-Okocimskich, Leszczyc oraz Korab. Przez pałacową formę oraz akcentowanie pochodzenia Komorniccy pragnęli nawiązać do rodzinnej tradycji, a także stworzyć nowe „rodowe gniazdo”. Wnukiem Saturnina był znany krakowski architekt okresu modernizmu – Prot Komornicki.