Nasza strona wykorzystuje pliki cookies do zapisu ustawień i prowadzenia statystyk. Korzystanie z witryny oznacza zgodę na ich zapis. Zamknij okno
Zwiększ czytelność

Bieńczyce - założenie urbanistyczne

Zabudowa wsi Bieńczyce miała być rozbudową Nowej Huty, a nie budową osiedla satelickiego. Powodem rozszerzania dzielnicy był ciągły wzrost produkcji, co wiązało się z napływem ludności zatrudnianej w kombinacie. Równolegle z zabudową sektora D i Wzgórz Krzesławickich ogłoszono konkurs na projekt zabudowy wsi Bieńczyce,...

Przejdź do artykułu

Blok Francuski

„Blok francuski” czyli blok nr 10 na osiedlu B31 przy al. Przyjaźni zwany był „blokiem eksperymentalnym”. Zaprojektowany został przez Kazimierza Chodorowskiego naprzeciw bloku szwedzkiego. Podczas projektowania tego eksperymentalnego budynku połączono doświadczenia naukowców z Zakładu Badawczego Katedry Budownictwa Żelbetowego...

Przejdź do artykułu

Blok Szwedzki

Blok szwedzki zwany również „blokiem Ingardenów”, „szklanym domem” wybudowany został przy dzisiejszej al. Przyjaźni w osiedlu Szklane Domy. Według pierwotnych planów tę część założenia urbanistycznego oznaczono symbolem B-32 i na tym terenie zaplanowano budowę nowohuckiego Ratusza. Przeobrażenia polityczne w 1956 roku...

Przejdź do artykułu

Kino Światowid

Kino „Światowid” to budynek zaprojektowany przez Andrzeja Uniejewskiego. Jego budowę rozpoczęto w 1955 roku czyli jeszcze w okresie obowiązującego od 1949 roku realizmu socjalistycznego. Budynek kina został oddany do użytku w 1957 roku. 21 lipca 1957 roku otwarta została duża sala kina, natomiast mieszcząca się na piętrze mała...

Przejdź do artykułu

Kościół Matki Bożej Królowej Polski (Arka Pana)

Arka to znakomity w skali kraju przykład architektury późnego modernizmu inspirowanej kaplicą w Ronchamp Le Corbusiera. Wprawdzie pierwszy budynek sakralny w Nowej Hucie miał stanąć na os. Teatralnym, ale władze nie wyraziły zgody na wybudowanie tam kościoła. Spowodowało to 27 kwietnia 1960 roku rozpoczęcie zamieszek przez...

Przejdź do artykułu

Nowa Huta – założenie urbanistyczne

Nowa Huta – powojenny okres w polskiej architekturze był praktyczną realizacją modernistycznych zasad dwudziestolecia międzywojennego. Jednak modernistyczne idee zostały przerwane w momencie wybuchu II wojny światowej, a w 1949 roku przez od górne wprowadzenie realizmu socjalistycznego w sztuce i architekturze. Między 1945 a 1949...

Przejdź do artykułu

Nowohuckie Centrum Kultury

Utopijne założenie urbanistyczne Nowej Huty nigdy nie zostało ukończone. Wbrew pierwotnej koncepcji Tadeusza Ptaszyckiego nie doszło do wzniesienia dwóch najważniejszych dominant zespołu, które miały zamykać oś Alei Róż i Placu Centralnego. Zgodnie z pierwotną koncepcją od południa, w bezpośrednim sąsiedztwie skarpy miał...

Przejdź do artykułu

Państwowa Szkoła Muzyczna

Nowa Huta od pierwszych lat istnienia postrzegana była jako miejsce pozbawione dostępu do kultury. Opublikowany w 1955 roku „Poemat dla dorosłych” autorstwa Adma Ważyka stworzył negatywny stereotyp nowego miasta. Władze partyjne chcąc walczyć ze złym wizerunkiem priorytetowej, robotniczej dzielnicy postanowiły wznieść na jej...

Przejdź do artykułu

Sektor D

Sektor D – miasto Nowa Huta, a od 1951 roku dzielnica Krakowa, została zaprojektowana przez zespół architektów zatrudnionych w Miastoprojekcie. Na jego czele stał warszawski architekt Tadeusz Ptaszycki, który podzielił układ urbanistyczny miasta na trzy zasadnicze sektory A, B, C, D. Obowiązujący w sztuce, w latach 1949-1956,...

Przejdź do artykułu

Stołówka Pracowników Huty im. Lenina

Budynek usługowy „Złota Jesień” przy dzisiejszej ul. Obrońców Krzyża pierwotnie zaplanowany został jako stołówka budowniczych Huty im. Lenina. Zaprojektowany w latach 1965–1966 przez zespół pod kierunkiem Olgierda Krajewskiego, realizowany był aż do roku 1969. Budynek stanął na osiedlu hoteli robotniczych budowniczych Huty...

Przejdź do artykułu

Szkoła Podstawowa nr 87

Szkoła Podstawowa nr 87 na os. Teatralnym zaprojektowana została przez Józefa Gołąba, a zrealizowana w latach 1960-61. Należała do grupy tzw. tysiąclatek. Nowohucka tysiąclatka powstała w trybie pilnym i była jedną z pierwszych szkół zrealizowanych w ramach akcji „Tysiąc szkół na Tysiąclecie Państwa Polskiego”. Budowę...

Przejdź do artykułu

Trasa: Nowa Huta

Trasa nowohucka obejmuje właściwie dwie dzielnice – „starą” Nową Hutę, w założeniu socrealistyczne samodzielne miasto oraz Bieńczyce, jedną z pierwszych realizacji dzielnicy mieszkaniowej w Krakowie, opartej o modernistyczne zasady kształtowania przestrzeni miasta.

Szlak w Nowej Hucie rozpoczyna się w Sektorze D – pierwszej po odwilży realizacji urbanistycznego modernistycznego osiedla. Kolejne punkty na mapie to przede wszystkim budynki użyteczności publicznej – Nowohuckie Centrum Kultury z interesującym zachowanym wyposażeniem wnętrz, Kino „Światowid” łączące w sobie cechy socrealizmu i modernizmu oraz Państwowa Szkoła Muzyczna z dużą, wielobarwną mozaiką. Modernizm w Nowej Hucie to także budynki eksperymentalne, sąsiadujące ze sobą bloki francuski i szwedzki były laboratorium eksperymentów z nową architekturą.

Szkoła na os. Teatralnym przypomina o wielkim projekcie budowy tysiąca szkół na tysiąclecie państwa polskiego, wzniesiona tuż obok miejsca, w którym miał stanąć pierwszy w dzielnicy kościół zapowiada kolejny punkt na mapie – znakomitą Arkę Pana w Bieńczycach. Trasa kończy się w byłej Stołówce Pracowników Huty im. Lenina, w której budynku pomimo późniejszych przekształceń, wciąż widać dynamiczne charakterystyczne linie ścian i dachów.

Mapa trasy

Pobierz przewodnik po tej trasie Pobierz przewodnik dla tej trasy

Obiekty na trasie