Nasza strona wykorzystuje pliki cookies do zapisu ustawień i prowadzenia statystyk. Korzystanie z witryny oznacza zgodę na ich zapis. Zamknij okno
Zwiększ czytelność

Dom Akademicki im. Prezydenta Ignacego Mościckiego (obecnie Dom Akademicki „Żaczek”)

Info

al. 3 Maja 5, Krowodrza

Uczelnie

1924 - 1936

Wacław Krzyżanowski przy współpracy z: Stefan Piwowarczyk

budynek dostępny dla niepełnosprawnych - rampa

Opis

II Dom Akademicki im. Prezydenta Ignacego Mościckiego w Krakowie, czyli dzisiejszy „Żaczek”, do 1968 roku był wyłącznie męskim akademikiem. Powstał w trzech etapach, pokazujących przemiany polskiej architektury w czasach II Rzeczpospolitej. Ogólny układ założenia został zaprojektowany w 1924 roku przez Wacława Krzyżanowskiego, jednak w następnej dekadzie Stefan Piwowarczyk dokonał w nim pewnych zmian. Jest to czteroskrzydłowy budynek z wewnętrznym dziedzińcem. Najstarsze, wschodnie skrzydło zrealizowano w latach 1925–1926 według projektu Wacława Krzyżanowskiego. Posiada cztery piętra i rzut wydłużonego prostokąta. Pierwotnie jego elewacje nosiły wyraźne cechy klasycyzmu – wydzielono cokół, a ściany podzielono wielkim porządkiem lizen. Między nimi umieszczono uskokowe wnęki ujmujące okna wszystkich kondygnacji, a kompozycję zamknięto gzymsem z wysoką attyką. Pola międzyokienne pokryto bogatą dekoracją, o stylizowanych motywach roślinnych. W 1929 roku Krzyżanowski zaprojektował nowe skrzydło południowe, z wejściem od al. 3 Maja, realizowane do 1931 roku. Jego elewacje otrzymały podobne, jednak nieco uproszczone formy. W parterze wykonano trójosiowe przejście na dziedziniec, a fasadę na wysokości pierwszego piętra ozdobiono szerokim fryzem. W jego dekoracji pojawiły się zgeometryzowane formy charakterystyczne dla tzw. szkoły krakowskiej. W nowym skrzydle oprócz pokojów, z myślą o wolnym czasie studentów zaprojektowano salę klubową, bilardową oraz czytelnię. W latach 1931–1936 zrealizowano skrzydła północne i zachodnie z narożną częścią mieszczącą dzisiejszy Klub Studencki Rotunda. Autorem planów był Stefan Piwowarczyk (późniejszy architekt Uniwersytetu Jagiellońskiego), który jednak nawiązał do pierwotnej koncepcji Krzyżanowskiego z 1924 roku. Piwowarczyk zaprojektował nowe partie gmachu w innej konwencji stylowej – zamiast monumentalnego neoklasycyzmu zastosował modernistyczne formy z dalekimi echami klasycyzmu i tak zwanej szkoły krakowskiej. W nowym projekcie ograniczono dekorację, która pojawiła się jedynie w partii okien najwyższej kondygnacji. Zrezygnowano z boniowanego cokołu pokrywając go żłobkowaniem dekorującym również ściany na parterze. Architektowi marzyło się przekształcenie wszystkich istniejących elewacji w tej konwencji. Budowlę wzniesiono w nowoczesnej, żelbetowej konstrukcji. Narożna część (obecny Klub Studencki Rotunda) pierwotnie mieściła na parterze okrągły westybul, przez który wchodziło się do foyer z reprezentacyjnymi schodami wiodącymi na piętro, do dwukondygnacyjnej sali balowej. W zachodnim skrzydle oprócz pokoi mieszkalnych znalazła się jadalnia (obecnie stołówka) z charakterystycznymi żelbetowymi słupami dzielącymi ją na trzy „nawy”. Obecnie w budynku trudno się doszukać śladów modernizmu. Szczególnie razi agresywny przedsionek głównego wejścia i namalowane w ahistorycznej kolorystyce kwadratowe podziały fasady. Warto wejść do wnętrza, aby zobaczyć metalowe balustrady klatek schodowych oraz oryginalne lastriko. W skrzydle wschodnim, przy wejściu na klatkę schodową, zachowała się posadzka z datą „1926” przypominającą o roku powstania tej części gmachu.

 

Opracowanie: Aneta Borowik

Dodaj budynek do własnej trasy Dodaj budynek do własnej trasy

Mapa

Galeria

>> poprzedni obiekt na trasie << następny obiekt na trasie