Gmach Seminarium Śląskiego

  • 1
  • 2
  • 3
Monumentalna, trójskrzydłowa budowla powstała w latach 1926–1928 w ramach współpracy Zygmunta Gawlika i Franciszka Mączyńskiego, którzy mieli za sobą prestiżową realizację katedry oraz kurii w Katowicach. W związku z tą inwestycją wykonali projekt krakowskiego budynku. Projekt gmachu powstał na zlecenie Komitetu Budowy Katedry w Katowicach. Jego formy są proste i monumentalne, bryła symetryczna, okna ujęto w wysokie, przebiegające przez wszystkie kondygnacje wnęki. Zwieńczenie stanowi fryz z palmetami, ponad którym znajduje się mocno wysunięty gzyms. Boczne skrzydła są wyższe, a umieszczona ponad gzymsem ostatnia kondygnacja pełni rolę attyki. W fasadzie wyeksponowano prostokątny, półkoliście zamknięty portal udekorowany roślinną dekoracją i kartuszem z płaskorzeźbionym wizerunkiem św. Jacka. Cechą charakterystyczną jest udekorowanie najwyższych części skrzydeł czterema płaskorzeźbami ewangelistów wykonanymi przez Xawerego Dunikowskiego –najwybitniejszego rzeźbiarza okresu międzywojennego. W budynku pojawia się charakterystyczny dla prac Zygmunta Gawlika element. Jest to ozdobna kuta krata z motywem smoczych głów, która występuje w drzwiach wejściowych oraz bramie ogrodzenia. Podobna dekoracja zachowała się w bramie domu architekta przy ul. Lea 17. Wnętrza rozwiązano funkcjonalnie. Oprócz zwykłych pomieszczeń służących do mieszkania i nauki, na czwartym piętrze skrzydła północnego zlokalizowano kaplicę. Architekci przy pomocy prostych środków wykreowali przestrzeń o niemal mistycznej atmosferze. Apsyda kaplicy pozostaje w cieniu, a przez wysoko umieszczone okna nawy sączy się dyskretne światło. Wnętrze nakryto sklepieniem kolebkowym z geometryczną dekoracją, nawiązującą do typu kalisko-lubelskiego. Wkomponowano w nie płaskorzeźby o tematyce chrystologicznej, być może autorstwa Zygmunta Gawlika. Drugie, interesujące pomieszczenie budynku to dawny refektarz na parterze skrzydła północnego z żelbetowym sklepieniem o kasetonowych podziałach. Styl budowli to modernizm, jednak pewne elementy nadają jej rys klasycyzmu.