Domy Kooperatywy Mieszkaniowej

  • 1
  • 2
  • 3
Zespół Kooperatywy Mieszkaniowej to jeden z pierwszych kompleksów spółdzielczych w Krakowie. Jego projekt powstał w 1922 roku a został zrealizowany przez Spójnię Budowlaną w latach 1924–1931. Każdy członek zawiązanej spółdzielni wpłacał 25 procent wartości mieszkania, pozostałą część spłacał przez kilkadziesiąt lat przy korzystnym dla niego oprocentowaniu. Kooperatywa pozyskała brakujące środki zaciągając preferencyjne pożyczki z państwowych funduszy mieszkaniowych. W ten sposób postał ciąg niemal jednakowych budynków zajmujących północną pierzeję placu Sikorskiego. Na parterze pierwotnie planowano urządzić sklepy, biura i warsztaty. Mieszkania na głównych kondygnacjach były dwu i trzypokojowe ze służbówkami. Zaprojektowano je z myślą o komforcie użytkowników lokując główne pokoje po dobrze doświetlonej stronie południowej, a pomieszczenia gospodarcze (kuchnię, służbówkę i łazienki) od północy. Na poddaszu umieszczono mniejsze pokoje z myślą o osobach samotnych oraz studentach. Każdy z domów posiada zbliżoną do siebie dyspozycję elewacji, jednak dla ich odróżnienia przy wejściach umieszczono majolikowe, biało-niebieskie tonda z portretami wybitnych artystów: Antoine Le Pautre, Donato Bramantego oraz Johanna Bernharda Fischera von Erlach. Parter pokryto pasowym boniowaniem. Elewacje zaakcentowano wielobocznymi wykuszami, na wysokości pierwszego piętra połączonymi balkonami o ażurowych balustradach. Budynki zwieńczono profilowanymi gzymsami i trójkątnymi przyczółkami. Na uwagę zasługuje dążenie do nadania elewacjom bardziej dekoracyjnego charakteru. Przy wejściach znajdują się płaskorzeźbione, geometryczno-roślinne ornamenty. Podobne dekorują niektóre bonia parteru. Najbardziej dekoracyjnym elementem kompozycji są fryzy ozdobione analogicznymi motywami oraz datami budowy. Okna przyczółków flankują natomiast stylizowane rogi obfitości. Fasady utrzymano w oszczędnych formach historyzującego modernizmu o klasycyzującej, „pałacowej” konwencji.